Dit jaar beleefde hoogstambrigade Paasloo haar eerste excursie. Dat was op zaterdag 26 april.
Met slechts vier leden togen wij rond negen uur richting Eelde, om daar op bezoek te gaan bij de familie Koops. Jans Koops is namelijk de eigenaar van Bongerd Groote Veen. De inmiddels acht jaar oude boomgaard bestaat uit een bonte verzameling van tachtig soorten appels, peren, pruimen en een walnoot.
Met Jans had ik afgesproken dat we twee dagthema's zouden aanhouden, namelijk:

• wat is jou manier van insecten- en schimmelbestrijding en
• wat is jouw manier van snoeien.

Jans en ik hadden elkaar eerder ontmoet, tijdens de zomersnoeicusus van de NPV. Op die snoeicursus vertelde Jans hoe hij zijn schurftbesmetting in de boomgaard te lijf ging. Zijn boomgaard was al een paar jaar aangetast door zowel takschurft, bladschurft en vruchtschurft. Deze schurftbesmetting was zo ernstig dat Jans genoodzaakt was takken weg te knippen en soms zelfs hele gesteltakken. Vanaf dat moment is Jans zich in bestrijdingsmiddelen gaan verdiepen. Daarbij vond hij het ook nodig om een spuitlicentie te behalen. Want dan kon men hem nooit spuitmiddelen weigeren waarvoor een licentie nodig is. Tevens las Jans alle fruitboeken die hij verzameld had. Zo leerde hij in relatief korte tijd veel over fruitteelt. Momenteel spuit Jans met diverse middelen om zijn schurft te bestrijden. Dat is nodig om resistentie van de schurftschimmel te voorkomen. Het moment van spuiten wordt berekend aan de hand van de tabel van Mills, zie uitleg.

Deze middelen zijn zeker niet ecologisch te noemen, maar schurft bestrijden op een ecologisch verantwoorde wijze is erg moeilijk. In het najaar ruimt Jans alle bladeren van zijn fruitbomen op, dat vermindert het risico op schurft met de helft. De boomspiegel houdt Jans het hele jaar schoon. Zijn mooie ronde boomspiegel maakt hij met een pvc hoelahoep en een spade. De boomgaard wordt niet bemest, maar wel elk jaar bekalkt. Jans test om de vier jaar de grond van de boomgaard. Aan de hand van dat grondonderzoek bepaalt hij, wat de komende vier jaar moet gebeuren om de grond vitaal te houden.

Schurfttabel van Mills.
De schurfttabel van Mills geeft aan wanneer er moet worden gespoten. Dit is afhankelijk van een aantal factoren. De twee belangrijkste zijn de buitentemperatuur

Over snoeien was Jans duidelijk. Hij snoeit alleen tijdens de groeiperiode. Dat wil zeggen van eind januari tot en met eind september. Jans doet dat omdat de wonden in die periode beter helen. Daarbij spreidt hij de snoei over zo'n lange periode, omdat hij graag kleine beetjes snoeit. Op die manier putje de boom niet uit. Opvallend was dat hij bij enkele perenbomen de koptak niet snoeide. Die wordt dan uiteindelijk zo'n 15 meter hoog. Hier heb ik zelf nooit bij stilgestaan, ik ben veel meer een snoeier. Maar landschappelijk gezien is een ongesnoeide perenboom een sieraad, zeker als dat een Juttepeer is.

Door ons bezoek aan de familie Koops is mij iets duidelijk geworden. Fruitbomen waren en zijn cultuurgewassen en die vragen om verzorging! Net zoals sla geen wilde plant is, is een fruitboom geen eikenboom. Een fruitboom planten en af en toe wat takken verwijderen is niet afdoende. Fruitbomen niet in de gaten houden lijdt tot verwaarlozing. Deze verwaarloosde fruitbomen worden eerder ziek en hebben meestal gebreken. Maar hoe je de verzorging uitvoert is persoonlijk. Voor mij is dat een ecologische werkwijze. Ik ga niet beweren dat het de beste methode is. Maar welke methode je ook kiest, je geeft de bomen de nodige aandacht. Daarom vallen aantastingen en schade eerder op en kun je direct de verzorging daarop aanpassen. Met goede verzorging zullen je bomen beter groeien en vruchten geven.

Rick.