Door Jasper van de Kerkhof

ROTTERDAM - Het onbestendige voorjaars-weer zal deze zomer leiden tot een kwart lagere appeloogst. Dat kan goed uitpakken voor de telers, mits de veilingprijzen omhoog gaan. En de consument hoeft het niet eens te merken.
Fruitteler Rob Hurks (33) telt de Jonagolds aan een willekeurige boom in zijn appelgaard. "Hier, ik tel er 50, normaal moeten het er ongeveer 120 zijn", zegt hij terwijl hij een flink exemplaar in de hand neemt. De oogst zal dit jaar dan ook fors lager zijn dan in voorgaande jaren. "We krijgen dit jaar hele grove appels. Weinig, maar groot."
Daar zag het dit voorjaar nog niet naar uit. "Toen moest je een zonnebril op, zoveel bloesem stond er op de bomen", herinnert Hurks zich. Appels doen het goed bij milde temperaturen, volop zonneschijn en heldere nachten. Dit voorjaar was het weer behoorlijk onbestendig, waardoor de bloeiperiode net een paar dagen te kort was.
Hurks begon 'vanuit het niets' op zijn negentiende samen met zijn tweelingbroer een appel- en perenkwekerij even buiten Culemborg. "Mijn broer heeft de fruitteeltopleiding gedaan, hij is de ' teeltman'. Ik ben meer de handelsman", lacht hij. Inmiddels hebben ze tien hectare grond die jaarlijks ongeveer een half miljoen kilo appels voortbrengt. De tegenvallende oogst is geen reden voor paniek, meent Hurks. "Een overvloedige opbrengst betekent niet automatisch dat ik meer verdien. Ik ben helemaal niet gebaat bij een propvolle boomgaard, dan krijg je een verdringingsmarkt en verdient niemand wat."
Ook de consument zal niet de dupe worden van de tegenvallende appeloogst, verwacht Hurks. "Die merkt er helemaal niks van. Appels in de supermarkt zijn duur en blijven duur. De supermarkten bepalen de

consumentenprijs, wat wij er op de veiling voor krijgen, heeft daar niets mee te maken." Toch is niet alles koek en ei, want het is nog maar afwachten of de wet van vraag en aanbod zijn werk doet en de schaarse appels meer opleveren op de veiling. "De kosten rijzen de laatste jaren de pan uit, terwijl de supermarkten zo'n stevige greep op de markt hebben dat we nauwelijks hogere prijzen kunnen bedingen. Bovendien moeten fruittelers in het voorjaar flink investeren, en vervolgens maar afwachten wat het in het najaar opbrengt."
Hurks voelt er echter niets voor een zielig verhaal af te steken over de landbouwer die een ongelijke strijd voert tegen de elementen. "Je moet het niet ingewikkelder maken dan het is. Tegenvallende weersomstandigheden horen bij de risico's van het vak. Bovendien, op termijn herstelt de natuur zichzelf altijd." Hij is dan ook geen voorstander van overheidssteun voor fruittelers die door tegenvallende oogsten of lage prijzen in de problemen komen. "Dan krijg je van dat subsidiegedoe zoals in andere landbouwsectoren, en daar willen we toch ook vanaf?" Wel moet er iets gebeuren aan de ondoorzichtigheid van de prijsvorming, vindt hij. "Appels die op de veiling 30 eurocent per kilo doen, liggen bij de supermarkt voor twee euro per kilo. Dat snapt toch niemand?" Hurks pleit voor een systeem van 'contractteelt', waarbij geleverd wordt tegen een vooraf vastgestelde prijs. "De stabiliteit in de prijzen is de laatste jaren helemaal zoek. Hiermee krijgt iedereen meer zekerheid."
Gaat de appelteelt in Nederland dan een sombere toekomsi tegemoet? Dat is per bedrijf ver schillend, denkt Hurks. Kostprijsbeheersing is het tover woord. Wie zijn kosten onder: controle heeft overleeft, de rest krijgt het moeilijk. "Kijk, er zal altijd vraag zijn naar de Hollandse appel. Nu gaat het erom wie die markt in de toekomst mag invullen. Ik denk dat veel telers zullen sneuvelen."