Het zaaien van walnoten.

Als men noten wil zaaien, breekt nu de tijd aan om zaaigoed te verzamelen. De rijptijd variëerd van half september tot eind oktober. De noten zijn rijp als de bolsters openbarsten, zodat de noten kunnen vallen. De beste noten voor de zaai worden verkregen door die noten te verzamelen die wat later vallen, want de noten die het eerst vallen vertonen nogal eens wat inwendige gebreken, noten met gebreken rijpen vaak wat eerder af. De noten moeten vers zijn en het liefst nog niet droog, want dat veroorzaakt kiemkrachtverlies en grotere kans op schimmelvorming. Zijn de noten verzameld, dan zijn er drie mogelijkheden. De noten kunnen ter plaatse gezaaid worden, naadvlak vertikaal leggen, diepta 5 tot 8 cm. Ze krijgen dan voldoende koude om de kiemrust op te heffen. Verder is het mogelijk de noten buiten op bedden in te kuilen, diepte 5 tot 8 cm. De noten mogen niet tegen elkaar aan liggen om het aantal verschimmelde noten te beperken. Bij deze methode moet er op gelet worden dat muizen de noten niet kunnen aanvreten. Eventueel maatregelen nemen om muizen te weren.

Ook is er de mogelijkheid de noten in bakken gevuld met vochtig zand onderdak op een koele plaats te bewaren, om de twee a drie weken de inhoud omzetten. De bakken moeten wel afgedekt worden om uitdrogen te voorkomen indien nodig bevochtigen. Bij de eerste methode steken de boompjes begin half mei vanzelf hun koppen boven de grond. De ingekuilde noten moeten eind maart begin april afhankelijk van de tempratuur in de voorgaande periode, voorzichtig opgegraven worden want er kan al een gedeelte van de noten gekiemd zijn. De gekiemde noten die al een wortel hebben van ongeveer 5 cm. kunnen al gepikeerd worden, dat is het verwijderen van 1 cm. van de punt van de wortel. Dit om het vormen van een penwortel te voorkomen. De rest van de noten kan, na gecontroleerd te zijn op rot, in een afgedekte bak gevuld met vochtig zand op een warme plek geplaatst worden. Dan 3 à 5 dagen laten staan en alsnog pikeren. Na het pikeren kunnen de noten gezaaid worden. Zo in de bedding leggen dat de spruit gemakkelijk vanuit de spleet in de wortel omhoog kan groeien.

De noten in bakken bewaard kunnen verder net zo behandeld worden als de ingekuilde noten. Wel kan het zo zijn dat ze een paar weken eerder gaan kiemen, dan kan de verdere behandeling en het uitzaaien ook eerder plaatsvinden. Bij niet gepikeerde noten kan bij 15 tot 20 cm. scheutlengte de penwortel op 15-25 cm. diepte met een scherpe spade worden afgestoken, om later verplanten gemakkelijker te maken.

Worden er noten gezaaid voor de teelt van onderstammen dan komt het wat minder op de kwaliteit aan, alle volgroeide noten ook van minder goede afstemming zijn dan geschikt. Worden er noten voor de opkweek van nieuwe bomen gezaaid, dan dienen de jonge boompjes’ de eerste 2 à 3 jaar op hun gezondheid, groeikracht en bladgrootte beoordeeld te worden. Het blad moet er gezond uitzien, en zo min mogelijk bladvlekken vertonen. Het nieuwe schot mag geen glazige plekken vertonen, die later van bruin naar zwart verkleuren en kunnen interen, hetgeen bladval kan veroorzaken of de scheut kan doen afsterven. Veel bladvlekken, te vroege bladval en het afsterven van jonge scheuten duidt op een grote vatbaarheid voor schimmelziektes. De groeikracht moet voldoende zijn, te zwakke groeiers zijn vaak niet geschikt. Het blad moet goed van grootte zijn, want bladgrootte en vruchtgrootte staan veelal met elkaar in verband. Verder is ook het tijdstip van uitlopen van belang in verband met late voorjaarsvorst. Lukt het een boom te kweken waarin genoemde eigenschappen verenigd zijn, dan is de kans groot dat het succes oplevert.

Slochteren, 10 september 1990
E.F.J. Kwanten.