Juglans regia, de walnoot.

BLOEIGEGEVENS
Juglans regia is éénhuizig, d.w.z. dat mannelijke en vrouwelijke bloemen gescheiden op dezelfde boom voorkomen. Zo'n boom kan protandrisch zijn, of protogynisch of een gelijkbloeier zijn. Protandrisch betekent dat de katjes of meeldraden rijp zijn, terwijl de stempels of vrouwelijke bloemen dit nog niet zijn. Protogynisch is het tegenovergestelde. Hierbij zijn de vrouwelijke stempels eerder rijp dan de mannelijke katjes. Het laat zich verstaan dat dergelijke bomen aangewezen zijn op vreemd stuifmeel, d.w.z. stuifmeel van andere bomen. Er komen ook clonen voor, waarbij de mannelijke katjes d.w.z. stuifmeel gelijk rijp zijn met de vrouwelijke stempels. Dit zijn de z.g. gelijkbloeiers. Dergelijke clonen kunnen alleen geplant worden en zijn niet direct aangewezen op vreemd stuifmeel. Protandrisch komt verreweg het meeste voor. Opmerkelijk is wel, dat vele goede vruchtbare clonen, protagynisch zijn. Enkele clonen zijn apomictisch. Dit is niet te vergelijken met parthenocarpie bij onze pitvruchten. Parthenocarpe vruchten bevatten doorgaans geen pitten en zijn meestal iets abnormaal gevormd. Apomictisch ontstane vruchten (zonder bestuiving of bevruchting) vormen echter toch gewone vruchten met normale kernen. Die clonen welke apomictisch zijn, kunnen gerust alleen geplant worden.

HERKOMST EN VERSPREIDING
Het oorspronkelijke herkomstgebied van Juglans regia bevindt zich in Turkije, Kaukasus, Irak, Iran en in de westelijke uitlopers van de Himalaya. Vanuit dit gebied is de soort over de gehele wereld verspreid met als belangrijkste gebied de Karpaten en ten westen daarvan, Polen, Tsjechoslowakije, Centraal- en Zuid- Duitsland en Zuidoost-Frankrijk. Successievelijke verspreiding over de gehele wereld, gepaard gaande met een jarenlange selectie hebben de oorspronkelijke Juglans regla in 4 groepen doen uiteenvallen. Zo onderscheidt men:
 
  • 1. Carpatians of Crath Carpatians. Hooldras ‘broadview 2. De Franse groep (in Amerika ‘Persian Walnuts’ genoemd). 3. De Duitse selecties waaronder men ook de Hollandse selecties kan onderbrengen.
  • 4. De ‘Eureka’-groep, herkomst Kaghazi (Irak of Kashmir).

  • Deze laatste worden alleen in Californië geteeld. Voor ons land zijn ze veel te vorstgevoelig.

Van origine is Juglans regia vorstgevoelig en vertoont dan ook dikwijls vorstschade. Van alle groepen zijn de ‘Carpatians’ de meest winterharde. In British Columbia doorstaan zij temperaturen van -40°C zonder enige schade. Zij maken thans in de noordelijke staten van de U.S.A. en Canada zeer veel opgang. Het is wijlen Rev. Paul C. Crath geweest, welke deze groep in Amerika introduceerde. Oekraïniër van geboorte, emigreerde hij reeds vroeg naar Canada. Rond 1930 bracht hij zijn eerste noten mee uit de Karpaten. Hij selecteerde daarop grote hoogte, waar temperaturen voorkwamen van - 45ºC., speciaal lettend op winterhardheid, vruchtbaarheid en kwaliteit der vruchten. Enkele jaren later heeft hij dit nog eens herhaald, toen met steun van enkele particulieren.


Twee ton noten werden in de Karpaten verzameld en op diverse plaatsen in Canada en in de noordelijke staten van Amerika uitgezaaid. De resultaten waren verrassend. Men heeft er vele goede clonen uitgeselecteerd en nog steeds vindt men zeer goede, allen winterhard, vruchtbaar en met mooie vruchten. Men noemt ze daar ‘Crat Carpatians’ of ‘Carpatian Walnuts’. In de USA. en Canada wordt veel meer aan selectiewerk gedaan dan hier. Er zijn daar minstens 19 verenigingen, speciaal voor noten, waaronder ook begrepen ‘Pecan’s’ en hun Juglans nigra (zwarte noot). De voornaamste zijn de ‘Northern Nut Growers Association’ en de ‘Diamond Walnut Growers’. De meesten worden gesteund door de vele proefstations.
Over het slaan van de noot, de ezel en de vrouw zijn vele nostalgische gedichten. Niets is slechter voor een walnotenboom dan het beschadigen van de bast of takken. Knoop schreef dit reeds in 1758 in zijn ‘Fructologia’. Niet met stokken in de bomen slaan, doch de takken schudden, zodat alleen die noten welke los in de bolsters zitten, vallen.

uit: Kwekerij ‘Westhof’.

nieuwsbrief nr.4 1990
nieuwsbrief no.4, blz. 8