Rode bosbes, vlier, sleedoorn, gele kornoelje, mispel, krent, kiwi, walnoot en nog pak weg zeventig andere bijzondere fruitsoorten zullen hier in het Noorden worden geteeld voor verwerking tot sap, siroop, jam, vruchtenwijn etc. om vervolgens commercieel te worden afgezet. Dit is de visie van vijf mensen die vlak voor de sluitingsdatum voor kopij voor deze NPV-nieuwsbrief bijeen waren in Haulerwijk. Met de soorten die de gangbare fruitteelt heeft uitverkoren zijn lang niet alle mogelijkheden voor teelt en verwerking uitgeput. Sommige inheemse soorten zouden nu al terstond geteeld kunnen worden. Voor andere is eerst een kleine verbetering gewenst. Ook uitheemse soorten met eetbare delen kunnen zich soms goed aanpassen aan de plaatselijke omstandigheden.

Hieraan werd reeds geruime tijd geëxperimenteerd, niet alleen in het milde zeeuwse klimaat van Wilhelminadorp, maar ook in Noord Oost Friesland en wellicht op andere plaatsen in het Noorden. Gezocht dient te worden naar mensen met een levendige belangstelling voor natuur en milieu. Werkvoorziening met bijzondere fruitsoorten concurreert gelukkig niet met bestaande bedrijven. In termen van werkgelegenheid is het “superadditioneel” en dat verhoogt de kansen op subsidie en de mogelijkheid van werken met behoud van uitkering.

Een project “Bijzondere Fruitsoorten in het Noorden des Lands” zal ongetwijfelt een centrale tuin hebben voor opkweek, opleiding etc. Daarnaast wordt gedacht aan verspreid gelegen percelen van ongeveer een halve hectare. De geografische spreiding en de daaraan gepaard gaande variatie in grondsoort zal ook de variatie in de te telen soorten bevorderen. Overigens zal er grond genoeg zijn die in aanmerking komt waar een nieuwe bestemming gezocht wordt voor landbouwgronden. Om de variatie in soorten te bevorderen wordt naast de in Nederland reeds aanwezige soorten ook via de literatuur en persoonlijke contacten gekeken naar exoten die hier willen vruchtdragen. Een edel streven waarbij wel veel, uitvallers te verwachten zijn.

Veel van de beoogde gewassen hebben het voordeel dat zij weinig last hebben van ziektes en plagen en daarom relatief geschikt zijn voor ekologische teelt zonder milieubelastende bestrijdingmiddelen. Ook kunstmest of andere milieu-onvriendelijke voedingsstoffen zijn niet noodzakelijk. Als de teelt voldoet aan de normen van de ekologische landbouw, kan voor de verwerking van de producten een investeringssubsidie gevraagd worden. De verwerking zal per groep soortgelijke vruchten op èèn plaats kunnen geschieden door een coöperatieve verwerkingseenheid, eventueel met spreiding naar product: jam, sap, siroop, wijn en andere producten.

Voorafgaande aan financiële sponsoring wordt nu gevraagd om intellectuele sponsoring. Wie heeft grondige specialistische kennis van de teelt of verwerking van èèn of meer bijzondere fruitsoorten? Laat hij of zij zich melden of een briefje schrijven met het mogelijke gebied van inbreng.
De gesprekspartners zijn:

• Jan de Boer, Jistrum 05151-3282 (weekends);
• Joop Leene, Assen 05920-66911(werk), 05920-14575 (huis);
• Auke Kleefstra, Aldeboarn 05663-1226;
• Heilien Tonckens, Odoorn 05919-49041;
• Bart Kuiper, De Hagen,Sl.de Bruïneweg 34, 8433 MD Haulerwijk, 05161-2350.

Wat zullen we allemaal smullen van al die bijzondere fruitsoorten die in Noord Nederland geteelt zullen worden!

4 maart 1991, Bart Kuiper.