Nieuwe rassen in de Beemster.

In de Beemster zijn twee nieuwe vroege appelrassen van uitzonderlijk goede kwaliteit op gemeentelijke groenvoorziening ontsproten. De gemeente mag zich daardoor eigenaar noemen van de nieuwe veel belovende appelrassen "Beemster Vroeg" en "Beemster Herfst", zoals Henk Houtman, de ontdekker van deze nieuwe hoogstamfruitboomrassen ze heeft genoemd. Houtman is specialist in de fruitkwekerij en zeer geïnteresseerd in het kweken en herintroduceren van oude rassen hoogstamfruitbomen.

De natuur heeft soms aardige verrassingen in petto. Soms gebeurt dat vlak voor de deur, maar niet altijd is men zich daarvan bewust. Voor Houtman, kenner van appelrassen bij uitstek, bleef het geen onopgemerkt verschijnsel dat er op nog geen 15 meter afstand van zijn huis een bijzonder appelboompje tot wasdom kwam. Ongeveer 20 jaar geleden moet daar een zaadje ontkiemd zijn uit slib, afkomstig van het rioolgemaal aan de B. Hollanderstraat, dat als compost over het plantsoen was opgebracht. Houtman zag dat de zaailing zich qua groeiwijze voorspoedig en gezond ontwikkelde tussen het gemeentelijke struikgewas. De boom is mooi van vorm, krijgt grote bloemknoppen en is niet al te overmatig vruchtbaar: allemaal uitstekende eigenschappen voor boerenboomgaarden en particuliere erven.

Hij wachtte geduldig af hoe de zaailingen zich ontwikkelden. Toen hoorde hij dat er zich op nog geen honderd meter afstand bij basisschool "Het Fluitekruid" zich een tweede zaailing van ongeveer gelijke leeftijd bleek te ontwikkelen, welke eveneens goede eigenschappen vertoonde, strekte zijn aandacht zich hier eveneens naar uit. De boompjes gingen vrucht dragen, maar het bleek lang niet eenvoudig de appeltjes rijp te oogsten. De vier keer per dag passerende schooljeugd vormde een regelrechte bedreiging. Toch gelukte hem tenslotte wat rijpe exemplaren te bemachtigen en die bleken tot zijn grote vreugde mooi ogend, goed van kwaliteit en zeer smakelijk te zijn en dat was gezien zijn ervaring met kweken en de kwaliteit van hoogstammen, een pure toevalstreffer.

De appels zijn vroeg plukrijp. Al in augustus kan ‘Beemster Vroeg’ geoogst worden en ‘Beemster Herfst’ een ietsje later. Houtman: "lk vermoed dat, gezien het uiterlijk van de appel ‘Beemster Vroeg’ als voorouder Stark Earliest heeft. Van ‘Beemster Herfst' is de afkomst vermoedelijk ‘James Grieve’. Voor beide bomen geldt dat de onbekende andere voorouder er iets bijzonders van heeft gemaakt. De nieuwe bomen blijken bovendien goed zelfbestuivend, want er staat in hun onmiddellijke nabijheid geen andere appelboom."

Houtman is ervan overtuigd dat de nieuwe appelrassen zeer geschikt zijn voor boerenboomgaarden of erven van particulieren, waar de huidige hoogstamfruitbomen vaak ziek of van slechte kwaliteit zijn. Kweker in hart en nieren als hij is, sloeg Houtman intussen al druk aan het enten. In zijn eigen achtertuin heeft hij een speciaal proefboompje waaraan tientallen enten van verschillende rassen zitten. Ook dit leverde een zeer bevredigend resultaat op zodat hij thans de tijd gekomen acht, anderen in staat te stellen deze nieuwe rassen aan te schaffen. De gemeente heeft toestemming gegeven om de moederboom in de gemeentelijke plantsoenen enten te snijden zodat er een flink aantal nieuwe boompjes (maar ook struikjes) kan worden verkregen. Belangstellenden kunnen Houtman bellen: 0299-681692. Tevens wil hij in contact komen met eigenaren van oude appelrassen.

nieuwsbrief nr.6 1991
nieuwsbrief no.6, blz. 12